menu

BUŁGARIA NIEZNANA

 

1 Kovaczevica, Nikopolis, Gradiszte, Dolen, Dospat, Sarnica, Pobit Kamak, Sziroka Lyka, Gela, Batak, Groty, Czudnite Mostowe, Baczkovo, Zemen, Asenovgrad, Bojana, Stobskie Piramidy,
2 Mezek, Głuchite Kamani, Madżarovo, Dolni Głavanak, Dolno Czerkoviszte, Pczelari, Kardżali, Kamenite Gabi, Vkamenata Svatba, Perperikon, Aleksandrovo, Tatul, Benkovski, Dobromirci, Fotinovo, Kajolaba, Drangovo, Harman Kaya Vkamenata Gora,
 

Bułgaria, kraj słynny z długiego wybrzeża nad Morzem Czarnym gdzie chętnie wyjeżdżamy na słoneczne wakacje.

Znamy jej zabytkowe miasteczka nadmorskie; Nessebar, Sozopol, Warnę, kilka ważniejszych klasztorów w głębi kraju.

  3 Ardino, Studen Kladenec, Belintasz, Rogacz, Krasino, Starejszyno, Zlatograd, Plovdiv, Samokov, Pobiti Kamani,
    4 Sakar, Bogumil, Ovczarovo, Hljabovo, Harmanli, Debelt, Ustremski Monastyr, Ovecz, Bjala, Arapovski Monastyr, Koprivsztica, Buzovgrad, Hisaria,
    5 Kazanlak i okolice, Starosiel, Strelcza,

 

OPISANE MIEJSCA :

Miejscowości :

Arapovski Monastyr
Ardino
Asenovgrad
Baczkowo
Batak
Bjala
Benkovski
Bogumil
Bojana
Dolen
Gela
Harmanli
Hisaria
Kardżali
Koprivsztica
Kowaczewica
Madżarovo
Ovecz
Plovdiv
Samokov
Sziroka Lyka
Ustremski Monastyr
Zemen
Zlatograd

Rezerwaty, osobliwości przyrody :

Pobiti Kamani
Stobskie Piramidy

Rodopy :

Cudnite Mostowe
Dospat jezioro
Jaskinia Jagodzińska
Jaskinia Trigradzka (Diavolsko Zdrielo)
 Kamenite Gabi
Studen Kladenec
Vkamenata Svatba
Vkamenata Gora

Wykopaliska antyczne :

Aleksandrovo
Debelt
Mezek
Nikopolis
Perperikon
Tatul

Megality Trackie :

Ardino
Belintasz
Buzovgrad
Dobromirci
Dolni Glavanak
Dolno Czerkoviszte
Fotinovo
Gradiszte
Gluchite Kamani
Hljabovo
Harman Kaya
Kazanlak
Krasino
Ovczarovo
Pczelari
Pobit Kamak
Rogacz
Sarnica
Starejszyno
Starosel
Strelcza
Vkamenata Gora

 

TESNOLINEJKA

Wąskotorowa linia kolejowa kursuje w południowo-zachodniej Bułgarii między Dobriniszte a Septemvri, łącząc górski region z miastami doliny Maricy.

Zaczynając swój kurs u podnóża  Pirynu sąsiadującego z Rodopami, kolejka przejeżdża przez Bansko, potem wykorzystuje dolinę rzeki Mesty między Riłą a Rodopami, wspina się na górskie zbocza wykonując liczne meandry i pokonując wiele tuneli, przejeżdża przez znany z wód termalnych Velingrad i dociera na nizinę. Pasażerowie mogą podziwiać wspaniałe górskie widoki, strome, skaliste szczyty, rwące strumienie pod mostami, głębokie przepaście a nawet wyjeżdżając z tunelu zobaczyć ogon własnego pociągu, który właśnie do niego wjeżdża. Długość lini wynosi 125 km, jest jednotorowa, szyny mają rozstaw 75 cm, w czasie około 5 godz. podróży kolejka pokonuje 3 mosty i 10 tuneli i zatrzymuje się na 25 stacjach.
Położone w połowie drogi na wysokości 1267 m npm Avramovo jest najwyżej położoną stacją na Bałkanach.

Dawniej wagony ciągnęły parowe lokomotywy, teraz są tylko motorynki disel i nowoczesne, czerwone wagony.

Pociąg liczy przeciętnie 5 wagonów, podróży towarzyszy charkterystyczny, bardzo hałaśliwy stukot kół na złączach krótkich szyn.

Największe wrażenie robi odcinek międży Czarną Mestą a Velingradem; zakręty bez końca, skalne ściany zdające się miażdzyć wagony a bujna roślinność chłoszcze szyby.

Tę linie kolejową budowano etapami od 1921 do 1945 roku. Obecnie przewozi nie tylko turystów, stanowi ważny środek lokomocji dla miejscowej ludności.

Są cztery kursy dziennie w każdym kierunku.

O ile góry sięgające prawie 3 tys m npm jak Riła, zaczynająca się szczytem Witosza u południowych bram Sofii i Piryn położony dalej na pd-wsch nieobce są miłośnikom górskich wędrówek lub narciarskich zjazdów, to inne części kraju są już prawie nieznane a posiadają też urokliwe miejsca warte obejrzenia.

RODOPY ZACHODNIE

Rodopy, zajmują wielki obszar w południowej części kraju.

Rodopy zach. sięgają szczytami ponad 2000 m lecz ich przeciętna wysokość wynosi 1000 – 1600 m. W nich znajduje się najwyższy szczyt Goliam Perelik 2191 m i kilka niższych. Posiadają głęboko wcięte doliny, jaskinie, ostańce skalne, górskie jeziora i liczne źródła. Są to góry pokryte gęstym lasem iglasto - liściastym.

Historię regionu przypominają pozostałości budowli antycznych i średniowiecznych, wspomnienie legendarnego mitu Orfeusza, kościóły bizantyjskie, o wpływach z okresu panowania tureckiego świadczą liczne wieże minaretów i tradycyjny ubiór ludności w większości pomaków. Wioski uczepione na zboczach gór zachowały tradycjonalną architekturę i atmosferę.              

Rodopy można zwiedzać przejazdem z Sofii na wybrzeże, można też spędzić tu parę dni robiąc piesze wędrówki po licznych szlakach turystycznych.

KOVACZEVICA

Zagubiona w górach wioska na końcu krętej szosy prowadzącej po stromych zbochach z Gocze Delczev przez Germen i Leszten. Trudy podróży wynagradza spacer po wsi, pełno tu starych, solidnych domów z tzn. epoki „przebudzenia narodowego”, z początku XX w. Mają murowany parter, drewniane, wystające piętra, dach kryty płytkami szarego łupka, rozsiadły się przy krętych, spadzistych uliczkach z brukami z miejscowych kamieni. Niektóre są świeżo odnowione, inne opuszczone, popadają w ruinę. To tu kręcono bułgarskie filmy historyczne.

Warto zatrzymać się w stylowej „mechanie” - barze w centrum wsi lub podejść wyżej do „Białej Kaszty” hotelu - restauracji na zboczu, skąd jest rozległy widok na Kowaczewicę i na Rodopy.

NIKOPOLIS

Ruiny rzymskiego miasta Nikopolis ad Nestum (nad rzeką Mesta) z 106 r. położone są w Germen, 7 km na wsch od miasta Goce Delczev. Ufundował je imperator Trajan po zwycięstwie nad miejscowymi plemionami. Przez Nikopolis przbiegała droga rzymska łącząca Ploviv z transeuropejskim traktem Via Egnatia (Roma-Bizancjum). Swój okres rozkwitu przeżywało w II - VI w. potem zniszczyli go Awarowie i Słowianie. Odbudowane w IX – X w. jako Nikopol, ostatecznie popadło w ruine.

Prace archeologiczne pozwoliły odsłonić i częściowo zrekonstruować pozostałości grubych, prawie 3-metrowych murów z okrągłymi basztami, bramę wejściową z dwoma kwadratowymi wieżami, odkopano ruiny łaźni rzymskich i rezydencji z kolumnadami należących do bogatych patrycjuszy. Znaleziono też skarb – 137 monet z VI w. w glinianej amforze i kilka drobniejszych przedmiotów (do obejrzenia w muzeum w Gocze Delczev).


GRADISZTE 

Prehistoryczne sanktarium Traków położone jest 2,5 km na północny wschód za Dolno Drjanovo przy szosie do Satovczy. Na wzgórzu w lesie kryje się zespół skał o dziwacznych formach przypominających kaczora, orła, żółwia, ślimaka, wilka i inne zwierzęta zależnie od wyobraźni obserawatora, wykorzystywany dla celów kultowych 5 tys lat p.n.e.
Najbardziej zadziwia monumentalnych wymiarów skała przypominająca głowę ludzką. Trakowie pozostawili tu ślady w postaci niewielkich, okrągłych otworów wierconych w skałach, długich, wgłębionych rowków, schodkach, a nawet ustawili dolmen. Jest tu parking, miejsce piknikowe a wytyczona ścieżka ułatwia przejście między skałkami.

   

MOSTY

Przez Rodopy od dawna przebiegały trakty komunikacyjne łączące południe Europy z doliną Dunaju. Do dziś zachowały się liczne kamienne mosty obejmujące swoimi łukami brzegi górskich rzek choć aktualne szosy poprowadzono inaczej. Można je obejrzeć koło Zmeicy, Satovczy, w Szirokiej Łyce.

DOLEN

To rozległa wieś, w jej starszej części zachowała się tradycyjna zabudowa podobna do tej z Kovaczevicy. Wysokie mury kryją dziedziniec wewnętrzny, przy nim wznoszą się obszerny dom z lokalnego kamienia i budynki gospodarcze.

Wzdłuż szosy w wielu miejscach są punkty sprzedaży kamienia budowlanego i łupka na dachy. Płaskie płytki leżą równo poukładane w sześciany na paletach, obwinięte plastikiem, szare, zielonkawe, różowawe, żółtawe, zależnie od kamieniołomu.

JEZIORO DOSPAT

Wydłużone jezioro zaporowe rozciągające się na pn-zach od miasta Dospat, otoczone zalesionymi górami. Jego szmaragdowe wody przyciągają turystów i rybaków. Od pn-zach strony rozłożyła się wieś Sarnica, z dala można oglądać jej malowniczą panoramę w zachodzącym słońcu.

Wzdłuż brzegów są liczne ujęcia źródlanej wody, a obok często stół z ławami pod daszkiem. Brzegi jeziora miejscami trawiaste i płaskie, miejscami zalesione oferują idealne miejsca na biwaki pod namiotem.

SARNICA

Miejscowość nad brzegiem jeziora Dospat, przeciwnym zaporze. Na jej zachodnim skraju przy drodze, niedaleko piknikowego schronu sterczy prawie pionowo ponad 3-metrowa dziwaczna skała z wyrytymi pasiastymi wgłębieniami w otoczeniu mniejszych, obłych głazów. To ślad pobytu starożytnego plemiona Traków.

POBIT KAMAK 

Wieś Pobit Kamak leży na zachód od Dospatu, 4 km za Sarnicą, w lesie, jej nazwa pochodzi od wysokiego na 4 m menira sterczącego samotnie na łące za rzeką. Robi wrażenie posągu wyraźnie zgrubsza obrabianego ludzkimi rękami, o wygładzonej powierzchni i naciętych rysach. Na skraju lasu widać podobny sterczący kamień ale o wiele niższy.

SZIROKA ŁYKA

Wydłużona wieś o tradycyjnej zabudowie, z typowymi rodopskimi domami wzdłuż szerokiej ulicy, posiadającymi kamienny parter z nadwieszonym piętrem, malowanym na biało z widocznymi drewnianymi elementami konstrukcji i dachami z łupka. Ciekawy kościół z XIX w. zachował freski znanego malarza Zografa. Muzeum etnograficzne mieści się na wschodnim krańcu wsi w zabytkowym domostwie. Stare, kamienne mosty na wysokim łuku ciągle są w użyciu. W sklepie z pamiątkami można kupić regionalne wyroby rękodzielnicze a kilka straganów proponuje wielki wybór dzwonków dla baranów i siekier o długim ostrzu oraz inne przedmioty.

   

GELA

Wieś położona na południe od Szirokiej Lyki posiada ruiny bazyliki wczesnochrześcijańskiej z V - VI w. Otoczony siatkowym płotem, teren zawiera niezbyt wysokie, zaledwie na 1 m, odrestaurowane mury. Świątynia była trójnawowa z nartexem, absydą otoczoną trapezowatym ambitem i z baptysterium z boku murów. W nartexie zachował się niewielki grobowiec ze szkieletem, nakryty kamienną płytą.
Aby do niej trafić trzeba w środku Geła skręcić za drogowskazem w boczną, gruntową drogę, dojechać do cerkwi i podejść na zbocze na wprost niej.
W Geła odbywa się corocznie festiwal muzyczny kobziarzy, zwanych w Ropodach gajdarami.

BATAK

Niewielkie, spokojne miasteczko położone niedaleko Płovdivu, między zaporowym jeziorem o tej samej nazwie a górską grupą sięgającą nieco ponad 2000 m npm w północnej części doliny trackiej. Stanowi doskonałą bazę wypoczynkową dla kajakarzy i rybaków oraz amatorów wycieczek pieszych a zimą narciarskich.

Cerkiew Uśpienia Bogurodzicy usytuowana przy placu centralnym posiada liczne wieżyczki i kopułki, upodobały je sobie bociany zakładając kilka gniazd. Starsza, skromniejsza cerkiew Sv. Nedelji z 1813 pełni teraz rolę muzeum ku pamięci pomordowanych mieszkańców za powstanie przeciw okupacji tureckiej.

Na zboczu wzgórza nad miastem wystawiono monumentalny pomnik w formie słupów na pamiątkę tej masakry z końca XIX w.

   

CZUDNITE MOSTOWE

Ta osobliwość skalna znajduje się na zach od Czepelare, powstała na skutek erozji rzecznej i być może przy „pomocy” trzęsienia ziemi. Największy most ma 96 m długości i 70 wysokości, można zejść pod jego sklepienie i podziwiać je 45 m wyżej nad głową.

BACZKOWO

Baczkowo położone na granicy między zachodnimi i wschodnimi Rodopami (na pd od Asenowgradu) znane jest przede wszystkim z Baczkowskiego Monastyru ufundowanego w XI w. Przechodził on różne perypetie losowe, od XVII w. stał się słynnym miejscem pielgrzymek do cudownie ocalonej ikony.

Baczkowski Monastyr otoczony jest wysokim murem z potęzną bramą, na dziedzińcu z zabudowaniami klasztornymi o murach pokrytych malowidłami zwraca szczególnie uwagę naiwnie namalowany w XIX w. fresk przedstawiający wygląd klasztoru i otaczających go kaplic. Środek dziedzińca zajmuje zespół budowli ; główna cerkiew z pocz. XVII w. ma przedsionek całkowicie pokryty wspaniałymi freskami na których kłebi się ponad 1000 postaci. Freski w bogato dekorowanym wnętrzu są mniej czytelne, szczerniałe od dymu świec, błyszczą jedynie złocenia przedmiotów kultu. Przylega do niej cerkiew Aniołów, najstarsza, z XII w. z początku fundacji monastyru, sklepienia jej arkad malował słynny artysta Zahari Zograf, niektóre sceny są dość zabawne.

Na drugim, mniejszym dziedzińcu przetrwała cerkiew św.Mikołaja z I poł. XIX w. również z freskami Zografa. Małe muzeum klasztorne eksponuje cenne przedmioty kultowe.
Wokół cerkwii rozrosły się liczne stare, egzotyczne drzewa.

Do monastyru prowadzi długa, straganowa ulica, pełna lokalnych produktów, regionalnych wyrobów, różnorodnych pamiątek, na końcu niej zaledwie majaczy wjazd do klasztoru.

ASENOWGRAD

„Miasto Asena” położone na północy Rodopów i spoglądające na Dolinę Tracką, niedaleko od Płovdiv. Nad miastem góruje biała skała z pozostałościami zamku rozbudowanego przez Asena Ivana II w 1230 r. Stroma ścieżka prowadzi wzdłuż częściowo zachowanych murów i wyżej do ruin wieży; po drodze mija kościół bizantyjski z XII –XIII w.
Piętrowy, z kopulastą wieżyczką i kwadratową dzwonnicą, odrestaurowany, wewnątrz posiada zachowane fragmenty fresków. Jego rysunek znajduje się na etykietkach butelek dobrego wina mavrud produkowanego w okolicy.

JASKINIE

Pośrod jaskiń rodopskich najłatwiej dostępne do zwiedzania są te znajdujące się w dwóch, równoległych przełomch rzek na południe od Teszeł : Jagodzińska Pieczara i Diavolsko Gardło.

W skalistym przełomie Bujnowskiej rzeki o pionowych ścianach sięgających 350 m, prawie stykających się w górze znajduje się Jagodzińska Pieczara.

Jaskinia ma 10 km długości i rozciąga się na pięciu poziomach, posiada liczne nacieki; stalaktyty, stalagmity, draperie, z wyjątkiem sali zawałowej, na koniec widać w małych basenach wodnych śliczne, okrąglutkie perły jaskiniowe, tworzone przez wieki przez kapiącą wodę. Temperatura wewnątrz jaskinii wynosi tylko 6°C.

Amatorzy silnych wrażeń mogą skorzystać z wycieczki na „Orłowe Oko” - metalowy wysunięty balkon na wysokości 1560 m npm z którego można podziwiać panoramę na góry Pirin, Riłę a nawet na Grecję.

W przełomie Trigradzkiej rzeki o pionowych, skalistych ścianach, osiągających miejscami wsokość 350 m, znajduje się Diabelskie Gardło – jest to tylko olbrzymia, wysoka sala, w niej wodospad spadąjący z wysokości 42 m. Od wejścia na dole podchodzi się, stromymi schodkami do małego otworu pomiędzy skałami i mostku nad spływającym strumieniem.

Legenda głosi, że to tędy schodził Orfeusz do Hadesu po ukochaną Eurydykę.

W przełomie Trigradzkim jest też Haramijska jaskinia.

INNE MIEJSCOWOŚCI

BOJANA

Południowa dzielnica Sofii, na zboczach Witoszy posiada unikalny zabytek wpisany na listę Unesco jako przykład średniowiecznej archtektury bułgarskiej.

Cerkiew bojańska to zespół trzech budowli pochodzących z różnych okresów czasu, w otoczeniu pięknych, wiekowych drzew. Najstarsza część nakryta kopułą na wysokim bębnie, pochodzi z X w., jest z czerwonej cegły na planie kwadratu (wewnątrz - krzyża greckiego), z półkolistą absydą. Ściany zewnętrzne dekorują nisze i ceglane fryzy.

Druga część została dobudowana w pocz. XIII w. też na planie kwadratu, z kopułą i kaplicą na piętrze, dostępną przez zewnętrzne schodki.

Z pocz. XIX w. pochodzi trzecia część z kamienia, bez wartości artystycznych.

Wnętrze zostało w 1259 r. całkowicie pokryte freskami, które stały się prekursorem nowego stylu malowania na Bałkanach i stanowią jeden z najważniejszych zespołów średniowiecznych fresków bułgarskich. Ukazują sceny biblijne, 240 postaci przedstawiono w sposób bardzo ekspresyjny, są tu m.in. portrety św. Jana Rylskiego i pary fundatorów; władcy Kałojana z żoną Desisławą.

Z pierwotnych X-wiecznych fresków pozostały tylko fragmenty.

STOBSKIE PIRAMIDY

Rezerwat dziwacznych formacji skalnych, spowodowanych erozyjnym działaniem wody na piaskowcowe zbocza znajduje się przy drodze do Rylskiego Monastyru, we wsi Stoby. Leśna droga okrąża wzgórze, potem wznosi się do góry (około 30 min marszu). Wieże, kominy, igły skalne, często nakryte kamiennymi czapami, osiągają wysokość kilkunastu metrów, szczególnie ładnie wyglądają w promieniach zachodzącego słońca.

Legenda głosi, że jest to skamieniały orszak swatów, ukaranych za pocałowanie prowadzonej panny młodej, gdy wiatr odsłonił woal z jej urodziwego oblicza.

Wracając można zejść stromą ścieżką wprost na parking w miasteczku.

ZEMEN

Zemen, rozległe miasteczko ustytuowane wzdłuż linii kolejowej Sofia – Kjustendił, w dolinie Strumy, niedaleko granicy macedońskiej. Dawniej, (XI-XVI w.) był tu zamek Ziemlen Grad.

Zabytkowy monastyr znajduje się w odległości 2 km na pn-zach. od miasta, w lesie na górce, za wysokim murem. Wewnątrz, oprócz dzwonnicy i długiego budynku z pomieszczeniami klasztornymi, na trawiastym dziedzińcu wznosi się kościół św. Jana Teologa z XI – XIV w. Zbudowany na planie kwadratu z trzema płytkimi, półkolistymi, wysokimi absydami od wsch. (środkowa z biforium), nakryty piramidkowym dachem z kopułą na wysokim bębnie. Jest to rzadki egzemplarz średniowiecznej sztuki lokalnej, odbiegający od kanonów oficjalnego stylu bizantyjskiego.

Ściany wewnętrzne i kopułę całkowicie pokrywają freski z XI w. a głównie z XIV w. przedstawiające sceny biblijne, są też portrety św. Jana Rylskiego, św. Klimenta z Ohridu i fundatorów fresków, króla Dejana z żoną Doją.
Posadzkę stanowi dziwna mieszanka płytek marmurowych i kamiennych; są to ówczesne dary miejscowej ludności.
 

 

  2 3 4 5